Özofagus Atrezisi
Yemek borusunun doğumsal olarak tam oluşmaması; yenidoğanda beslenme imkânsızlığına yol açan acil cerrahi gerektiren anomali.
Özofagus atrezisi, özofagusun doğumsal olarak kesintiye uğradığı ve yenidoğanın beslenemediği hayatı tehdit eden bir konjenital anomalidir. Trakeoözofageal fistüla ile birlikteliği sıktır; en yaygın form özofagus kesilmiş, distal segment trakea ile fistüle olan tiptir.
Görülme sıklığı yaklaşık her 2500-3000 canlı doğumda birdir. VACTERL birlikteliğinde vertebral, anal, kardiyak, trakeoözofageal, renal ve uzuv anomalilerinin bir arada bulunması kapsamlı değerlendirme gerektirmektedir. Prenatal ultrasonografide polihidramnios ve mide balonunun görülememesi tanıyı akla getirir.
Doğumdan itibaren salya ve köpüklü ağız içeriği birikmesi, emme sırasında öksürme, boğulma ve siyanoz karakteristik belirtilerdir; ilk nazogastrik tüp girişiminin mideye ulaşmaması tanıyı güçlendirir. Fistüla varlığında reflü ve aspirasyon pnömonisi riski çok yüksektir.
Postoperatif grafi ve kontrast çalışmalarla anatomik tip belirlenir; ekokardiyografi eşlik eden kardiyak anomalileri araştırır. Cerrahi tedavi yenidoğanın stabilizasyonunun ardından tercihen ilk 24-48 saat içinde uygulanır: özofagus uçları birleştirilir ve TOF kapatılır. Uzun mesafeli atrezilerde geciktirilmiş primer onarım ya da özofageal uzatma prosedürleri gerekebilir. Anastomoz kaçağı, striktür gelişimi ve gastroözofageal reflü ameliyat sonrası izlenmesi gereken komplikasyonlardır; uzun vadeli gastroenteroloji takibi zorunludur.
Hastalığın tanı ve tedavisinde multidisipliner yaklaşım büyük önem taşır; neonatolojist, pediyatrik cerrah, kardiyolog ve genetikçi iş birliğiyle kapsamlı değerlendirme yapılmalıdır. Erken tanı ve zamanında cerrahi müdahale komplikasyonları önlemede ve tedavi başarısını artırmada kritik rol oynar. Tedavi sonrası düzenli takip; anastomoz striktürü, gastroözofageal reflü ve solunum komplikasyonlarının erken saptanması için zorunludur. Hastanın uzun vadeli gelişim izlemi ve konuşma-beslenme rehabilitasyonu tedavi programının ayrılmaz parçasıdır.