Endoskopik Cerrahi
Vücut boşluk ve kanallarına optik alet sokularak kesisiz ya da minimal kesiyle yapılan tanı ve tedavi yöntemi.
Endoskopik cerrahi, vücudun doğal açıklıklarından (ağız, burun, üretra, vajina, anüs) ya da çok küçük kesi noktalarından içine sokulan esnek ya da rijit optik aletler (endoskoplar) aracılığıyla iç organ ve boşlukların hem görüntülendiği hem de tedavi edildiği minimal invaziv bir teknikler bütünüdür.
Endoskopik tekniklerin tarihi 19. yüzyıl sonuna uzanır; ancak esnek fiberoptik endoskopların 1960'larda geliştirilmesi ve video endoskopinin 1980'lerde yaygınlaşmasıyla birlikte modern anlamda uygulanabilir hâle gelmiştir. Bugün gastroenteroloji, üroloji, pulmonoloji, KBB ve ortopedi başta olmak üzere hemen her cerrahi disiplinde temel araç konumundadır.
Gastrointestinal endoskopide üst endoskopi (özofagogastroduodenoskopi, ÖGD) mide ve duodenumdaki ülser, tümör ve kanama odaklarını hem tanır hem de tedavi eder; kolonoskopi kolon poliplerini çıkarır ve kolorektal kanseri erken saptamada altın standarttır. Endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR) ve endoskopik submukozal diseksiyon (ESD) erken evre mide ve kolon kanserlerini endoskopik yolla çıkararak hastaları büyük ameliyatlardan korur. ERCP (endoskopik retrograd kolanjiyopankreatikografi) safra kanalı taşlarını sfinkterotomi ve balon ekstraksiyon yöntemiyle, pankreas kanalı sorunlarını ise stent ile tedavi eder.
Bronkoskopi, akciğer kitlelerinden biyopsi alır ve endobronşiyal ultrasonografi (EBUS) ile mediastinal lenf nodlarını örnekler. Sistoskopi mesane tümörlerini TUR-M yöntemiyle çıkarır; üreterorenoskopi böbrek ve üreter taşlarını lazer enerjisiyle parçalar. Artroskopi eklem içine girilmesiyle menisküs ve bağ patolojilerini minimal invaziv onarır.
Natural orifice transluminal endoscopic surgery (NOTES) doğal vücut deliklerinden kesi olmaksızın batın içine girilmesini sağlayan deneysel bir yaklaşımdır; vajinal ya da gastrik yolla apendektomi ve kolesistektomi küçük serilerde başarıyla uygulanmıştır. Bu teknoloji tam anlamıyla yaygınlaşmamış olsa da minimal invaziv cerrahinin sınırlarını genişletmeye devam etmektedir.
Endoskopik cerrahinin başlıca avantajları; anestezi gerektirmeyen ya da sedasyon düzeyinde uygulanan prosedürler, sıfır ya da minimal kesi izi, poliklinik ortamında gerçekleştirilebilme ve çok kısa iyileşme süresidir. Komplikasyonlar prosedüre göre değişir; perforasyon, kanama ve enfeksiyon en sık görülenlerdir ancak deneyimli merkezlerde ciddi komplikasyon oranı oldukça düşüktür.