Prostat Ameliyatı

Ameliyat Hakkında

Prostat ameliyatı (radikal prostatektomi), organa sınırlı prostat kanserinde prostat bezi, seminal veziküller ve pelvik lenf nodlarının cerrahi olarak çıkarılması ve üretranın mesane boynuna yeniden bağlanması (anastomoz) işlemidir. Prostat kanserinin lokalize evresinde standart küratif tedavi seçeneklerinden biridir.

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türüdür; PSA (prostat spesifik antijen) tarama testinin yaygınlaşmasıyla birlikte erken evrede tanı sıklığı artmıştır. Erken evre lokalize hastalık çoğunlukla asemptomatiktir; ileri evrede idrar akış güçlüğü, sık gece idrara kalkma, hemospermia ya da kemik ağrısı gibi bulgular ortaya çıkabilir. PSA yüksekliği saptanan hastalarda transrektal ya da transperinel biyopsi ile histopatolojik tanı konulur; Gleason skoru ve ISUP derecesi tümörün agresifliğini belirler. Evrelemede pelvik MRI ve PSMA PET-BT kullanılarak lenf nodu ve uzak metastaz varlığı araştırılır.

Çok düşük ve düşük riskli (PSA<10, Gleason≤6, evre≤T2a) hastalarda aktif izlem (active surveillance) ile hemen tedavi gereksiz girişimden kaçınılır. Orta ve yüksek riskli, yaşam beklentisi 10 yıl üzerinde olan hastalarda radikal prostatektomi ya da radyoterapi (eksternal ışın veya brakiterapi) küratif tedavi seçenekleridir.

Radikal prostatektomide retropubik açık yaklaşım, laparoskopik ya da robotik yardımlı laparoskopik teknik uygulanabilir. Da Vinci gibi robotik sistemler küçük eklemli robotik kolların el titremesini filtreleyen hassas hareketleri sayesinde sinir koruma ve anastomoz basamaklarında üstün manevra kabiliyeti sağlar; kan kaybını ve hastanede kalış süresini azaltır. Ameliyat sırasında nörovasküler demetlerin (ereksiyon işlevini sağlayan kavernöz sinirler) korunması, uygun tümör lokalizasyonunda potens fonksiyonunun büyük ölçüde muhafaza edilmesine olanak tanır. İdrar kontinansı ise sfinkter hasarı olmaksızın doğru anastomozun sağlanmasına bağlıdır.

Genel anestezi altında 2-3 saat süren ameliyat sonrasında üriner kateter 7-14 gün yerinde kalır; hastanede 1-3 gün kalınır. Ameliyat sonrasında hafif idrar kaçırma normaldir ve büyük çoğunluğu 3-12 ay içinde düzelir; pelvik taban egzersizleri iyileşmeyi hızlandırır. PSA takibinde üç ay içinde ölçülemeyen (<0,1 ng/mL) düzeye inmesi biyokimyasal başarıyı gösterir. Biyokimyasal nüks (PSA yükselmesi) saptandığında kurtarma radyoterapisi ve gerektiğinde hormon tedavisi uygulanır.