Özofagus Kanseri Ameliyatı

Ameliyat Hakkında

Özofajektomi, yemek borusu (özofagus) kanseri ya da ilerlemiş benign hastalıklar nedeniyle özofagusun tamamının ya da büyük bölümünün cerrahi olarak çıkarılması ve yemek borusu işlevini üstlenecek yeni bir geçiş yolu oluşturulması işlemidir. Göğüs cerrahisi ve genel cerrahinin en kapsamlı ve teknik açıdan en zorlu ameliyatlarından biridir.

Özofagus kanserleri iki ana histolojik tipte görülür: kronik asit reflüsüne bağlı Barrett özofagus zemininde gelişen adenokarsinom (alt özofagus ve gastroözofageal bileşke) ve sigara ile alkol kullanımıyla ilişkili skuamöz hücreli karsinom (orta ve üst özofagus). Yutma güçlüğü (disfaji), kilo kaybı, göğüste ağrı ve ses kısıklığı başlıca klinik belirtilerdir. Tanıda endoskopi ve biyopsi, evrelemede BT, PET-BT ve endoskopik ultrasonografi (EUS) kullanılır. Lokorejyonel hastalıkta neoadjuvan kemoradyoterapi (CROSS protokolü) ameliyat öncesinde sıklıkla uygulanarak tümör küçültülür ve mikro-metastatik hastalık hedeflenir.

En yaygın cerrahi teknik İvor Lewis özofajektomisidir: laparoskopik karın ve torakoskopik sağ göğüs yaklaşımıyla özofagus ve mide küçük kurvatürü çıkarılır; mide tüp hâline getirilerek göğse çekilir ve kalan özofagus ucuyla anastomoz yapılır. Üst özofagus tümörlerinde üç bölgeli (McKeown) teknik ya da transhiatal yaklaşım gerekebilir; bu durumda anastomoz boyun düzeyinde gerçekleştirilir. Minimal invaziv hibrid teknikler (laparoskopi + torakoskopi) açık cerrahiye kıyasla kan kaybı, hastanede kalış süresi ve pulmoner komplikasyon oranını anlamlı ölçüde düşürür. Mide yoksa ya da yetersizse kolon veya ince bağırsak interpozsiyonu alternatif rekonstrüksiyon seçeneği olarak uygulanabilir.

Genel anestezi altında 4-6 saat süren ameliyat sonrasında yoğun bakım gözlemi planlanır; hastanede kalış 7-14 gündür. Anastomoz kaçağı en ciddi ve hayatı tehdit eden komplikasyondur; şüpheli olgularda kontrast çalışması ya da BT ile hızlıca değerlendirilmelidir. Pnömoni, kardiyak aritmiler ve şilotoraks da izlenmesi gereken komplikasyonlar arasındadır. Beslenme erken dönemde jejunostomi ya da nazojejunal tüp aracılığıyla sağlanır; oral beslenmeye yumuşak gıdayla başlanır ve kademeli olarak ilerlenir. Uzun vadede hastaların çoğunda küçük-sık öğün alışkanlığı kalıcı hâl alır; reflu önleyici pozisyonlar (yatakta baş yüksekliği) gastroözofageal kaçağı azaltır.