Kalça Protezi Ameliyatı
Ortopedi ve TravmatolojiAmeliyat Hakkında
Kalça protezi ameliyatı (total kalça artroplastisi), kalça eklemini oluşturan asetabulum (kalça çukuru) ve femur başının ileri evre artrit, avasküler nekroz, femur boyun kırığı veya diğer eklem hasarları nedeniyle yapay komponentlerle değiştirilmesi işlemidir. Dünyada en sık yapılan ve sonuçları en tatmin edici ortopedik ameliyatlar arasındadır.\n\nKalça osteoartriti; kasıkta, uylukta ya da dize yayılan ağrı, bacağın kısalması, merdiven çıkmada güçlük ve yürüme bozukluğuyla kendini gösterir. Femur boyun kırığı ise özellikle yaşlı hastalarda düşme sonrası ortaya çıkan ve büyük çoğunluğu acil ameliyat gerektiren önemli bir travmatoloji problemidir. Görüntüleme olarak kalça grafisi ve gerektiğinde MRI ile değerlendirme yapılır; özellikle erken evre avasküler nekrozun tanısında MRI vazgeçilmezdir.\n\nAmeliyatta femur başı ve boynu çıkarılır; asetabulum hazırlanarak metal kap ve içine polietilen ya da seramik insert yerleştirilir. Femur kanalına da uygun sapın eklenmesiyle kalça femoral komponenti tamamlanır. Baş-liner temas yüzeyi olarak metal-polietilen, seramik-seramik veya seramik-polietilen kombinasyonları kullanılmaktadır. İmplant sabitleme yöntemi siman (çimentolu), çimentsuz (presfit, osteoentegrasyon) ya da hibrit olabilir; cerrahın tercihi, kemik kalitesi ve hastanın yaşı bu seçimi belirler. Ameliyata posterior, anterolateral veya anterior minimal invaziv yaklaşımlardan biri ile ulaşılır; anterior yaklaşım kas koruyucu özelliğiyle giderek yaygınlaşmaktadır.\n\nGenel ya da spinal anestezi altında 1,5-2,5 saat süren ameliyat sonrasında hastanede 3-5 gün kalınır. Erken mobilizasyon ve fizik tedavi ameliyat sonraki günden itibaren başlar. Tromboembolik komplikasyonları önlemek amacıyla antikoagülan tedavi uygulanır. İlk 6-12 hafta boyunca dislokasyon riskini artıran hareketlerden (aşırı addüksiyon, iç rotasyon ve fleksiyon) kaçınılması gerekir; bu öneriler yaklaşıma göre farklılık gösterebilir.\n\nTam iyileşme ve güce dönüş 3-6 ay alır. Başarılı total kalça protezi sonrasında hastalar ağrısız yürüyebilir, merdiven çıkabilir ve aktif yaşama kavuşabilir. Modern implantlarla 20-25 yıllık kullanım ömrü mümkündür. Genç ve aktif hastalarda yüksek etkili aktivitelerden kaçınmak uzun vadeli implant ömrünü korur.