Glokom Ameliyatı

Ameliyat Hakkında

Glokom ameliyatı, ilaç ve lazer tedavisine rağmen kontrol altına alınamayan yüksek göz içi basıncının (GİB) cerrahi yöntemlerle düşürülmesini kapsayan işlemlerin genel adıdır. Başlıca teknikler trabekülektomi (filtrasyon cerrahisi) ve tüp-şant implantasyonudur; minimal invaziv glokom cerrahisi (MIGS) ise daha hafif olgularda giderek yaygınlaşan yeni nesil bir alternatiftir.

Glokom, optik sinirde progresif hasar ve görme alanı kaybıyla karakterize, tedavi edilmediğinde körlüğe yol açan kronik bir göz hastalıkları grubudur. Göz içi sıvısının (aköz hümör) üretimi ile drenajı arasındaki dengesizlik GİB yükselmesine neden olur; bu yükselme optik sinir liflerini kademeli olarak tahrip eder. Açık açılı glokom en sık görülen formudur; kapanma açılı glokom ise akut atak oluşturabildiğinden acil müdahale gerektirir. Glokomun sinsi seyri nedeniyle ciddi görme kaybı oluşana kadar hasta çoğu zaman farkında değildir; bu yüzden risk gruplarında düzenli göz içi basınç ölçümü ve görme alanı testi hayati önem taşır. Tanı; GİB ölçümü, optik sinir başı değerlendirmesi, görme alanı testi ve optik koherens tomografi (OCT) ile konulur.

Trabekülektomide göz beyazı (sklera) üzerine skleral flep hazırlanır; alttaki skleral dokudan tam kat bir pencere açılarak iridektomi yapılır. Skleral flep sütürle hafifçe kapatılır; konjonktiva flep altında oluşan filtrasyonblep (sıvı toplanma bölgesi) aköz humörün deri altına süzülmesini sağlar. Bu yeni drenaj yolu GİB'i kalıcı olarak düşürür. Mitomisin C ya da 5-fluorourasil gibi antifibrotik ajanların intraoperatif uygulanması skar oluşumunu engelleyerek uzun vadeli başarıyı artırır. Bası suture tekniğiyle sütür lazer ile postoperatif dönemde gevşetilerek basınç ayarı yapılabilir.

Tüp-şant implantasyonunda (Ahmed, Baerveldt, Molteno valv) silikon tüp ön kamaraya ya da arka segmente yerleştirilerek aköz humör göz arkasındaki büyük bir plak (birikim bölgesi) aracılığıyla dışarıya akıtılır. Önceki trabekülektomi başarısızlığı, neovasküler glokom ve pediatrik glokom gibi karmaşık vakalarda tercih edilir.

Minimal invaziv glokom cerrahisi (MIGS), katarakt ameliyatıyla eş zamanlı uygulanan ve Schlemm kanalını hedef alan mikrostent sistemlerini (iStent, Hydrus) kapsar; ılımlı GİB düşüşü sağlar ve komplikasyon profili düşüktür. Genel ya da lokal anestezi altında 30-90 dakika süren ameliyat sonrasında hasta 1-2 günde taburcu olabilir. GİB takibi sık aralıklarla yapılır; gerektiğinde sütür lazer ya da needling ile blep revizyonu uygulanabilir.