Çocuklarda Kalça Çıkığı Ameliyatı

Ameliyat Hakkında

Çocuklarda kalça çıkığı ameliyatı, konjenital kalça displazisi (KKD) ya da gelişimsel kalça displazisi (GKD) tanısıyla femur başının asetabulum içinde normal anatomik pozisyonunu sürdüremediği olgularda, kalçanın yerine oturtulması (redüksiyon) ve bu pozisyonun stabilize edilmesi amacıyla uygulanan cerrahi girişimlerin genel adıdır.

Gelişimsel kalça displazisi, doğumda ya da yaşamın ilk yıllarında saptanan, femur başı ile asetabulumun gelişiminin uyumsuz seyretmesiyle oluşan bir bozukluktur. Kız cinsiyeti, ailede öykü, makat pozisyonu, ilk doğum ve azalmış amniyotik sıvı risk faktörleri arasındadır. Displazi yelpazesi asetabulumun sığlaşmasından (sublüksasyon) femur başının asetabulumun tamamen dışında olduğu tam dislokasyona uzanır. Bebekte asimetrik kalça kıvrımları, etkilenen tarafta kısalmış görünen bacak ve kalça hareket kısıtlılığı fizik muayenede Ortolani ve Barlow testleriyle değerlendirilir; ultrasonografi 6 ay altında tanı aracıdır, 4-6 ay sonra pelvic grafi eklenir.

Erken tanı tedavi başarısını doğrudan belirler. Yenidoğan ve 6 ay öncesinde Pavlik bandajı tercih edilen ilk yöntemdir; kalçayı fleksiyon-abdüksiyon pozisyonunda tutarak femur başının asetabulum içine yönelmesini ve asetabular gelişimi teşvik eder. Pavlik bandajının başarısız olduğu ya da geç tanı konulan olgularda seri alçılama (spika alçısı) ya da cerrahi redüksiyon planlanır.

Açık redüksiyonda kasık ya da anterior yaklaşımla kalça eklemi açılır; kapsüler ve yumuşak doku engelleri (kapsül, ters limbus, iliopsoas tendonu) giderilir ve femur başı anatomik pozisyonuna oturtulur. Yeterli stabilitenin sağlanıp sağlanmadığı intraoperatif kontrol altında test edilir. Femur boynu açısının fazla öne eğik olduğu (anteversion artışı) ya da asetabulumun yeterince gelişmediği olgularda eş zamanlı ya da ikincil seansta femoral kısaltma osteotomisi veya pelvik osteotomi (Salter, Pemberton, Dega) uygulanarak kalça stabilitesi ve asetabular örtünme artırılır.

Genel anestezi altında 2-3 saat süren ameliyat sonrasında spika alçı ile 6-12 hafta immobilizasyon sağlanır; ardından kontrollü mobilizasyon ve fizyoterapi başlatılır. Avaskular nekroz (femur başında kan dolaşımı bozukluğu) açık redüksiyonun en önemli komplikasyonudur; dikkatli cerrahi teknik ve yeterli kalça fleksiyonunun korunması bu riski azaltır. Erken ve başarılı tedavide uzun vadede normal kalça gelişimi ve yürüyüş fonksiyonu büyük ölçüde elde edilir; geç kalınan ya da komplike olgularda erken osteoartrit riski nedeniyle yetişkin dönemde de ortopedik izlem önerilir.