Beyin Tümörü Ameliyatı

Ameliyat Hakkında

Beyin tümörü ameliyatı (kraniyotomi ve tümör rezeksiyonu), kafa derisinin açılması ve kemik flepinin kaldırılmasıyla beyin tümörüne ulaşılarak tümörün operasyon mikroskobu ve nöronav̇igasyon eşliğinde cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Nöroşirürjinin en temel ve karmaşık prosedürleri arasında yer alır.

Beyin tümörleri primer (gliom, meninjiom, hipofiz adenomu, akustik nörinom gibi) ve sekonder (metastatik) olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Gliomlar içinde en sık görülen glioblastoma multiforme (GBM) hızlı büyüme ve yüksek malignite ile karakterizedir. Meninjiomlar ise genellikle iyi huyludur ve tam çıkarıldığında yüksek kür oranı sağlar. Bulgular tümörün lokalizasyonuna göre değişir: baş ağrısı, epileptik nöbet, konuşma bozukluğu, kol-bacak güçsüzlüğü, kişilik değişikliği ve görme sorunları başlıca klinik tablolardır. Tanıda kontrastlı MRI ve spektroskopi temel görüntüleme yöntemleridir; kesin tanı histopatolojik incelemeyle konur.

Ameliyat planlaması preoperatif nöronavigasyon yazılımıyla üç boyutlu görüntü üzerinde yapılır; tümörün fonksiyonel kortekse ve kritik traktlara olan mesafesi belirlenir. Fonksiyonel MRI (fMRI) ve diffüzyon traktografi konuşma, motor ve duysal alanların haritalanmasında kullanılır. Uyanık kraniyotomi, tümör motor korteks ya da Broca alanına yakın olduğunda hastanın ameliyat sırasında uyanık tutularak nörolojik fonksiyon izlenmesine ve maksimum güvenli rezeksiyona olanak tanır.

Ameliyatta saçlı deri klapı kaldırıldıktan sonra nöronavigasyon rehberliğiyle belirlenen pencereden kemik flep açılır; dura insize edilerek beyne ulaşılır. Operasyon mikroskobu altında yüksek büyütme ve aydınlatmayla tümör, çevre normal dokudan ayırt edilerek çıkarılır. Florasan boya (5-ALA) yüksek dereceli gliomların cerrah tarafından görünür kılınmasını sağlayarak rezeksiyon sınırlarını belirginleştirir. Kemik flep ameliyat sonunda yerine vidalanır; saçlı deri dikilir.

Genel anestezi altında tümörün büyüklüğüne ve lokalizasyonuna bağlı olarak 3-8 saat süren ameliyat sonrasında hasta 1-2 gün yoğun bakımda izlenir. Deksametazon ödem kontrolü için, antiepileptikler nöbet profilaksisi için kullanılır. Nörolojik duruma göre erken rehabilitasyon başlatılır. Meninjiom ve iyi huylu tümörlerde tam rezeksiyon ile yüksek kür oranı elde edilirken, glioblastomada rezeksiyona radyoterapi ve temozolomid kemoterapisi eklenerek yaşam süresi uzatılmaya çalışılır.