Akciğer Kanseri Ameliyatı
Akciğer CerrahisiAmeliyat Hakkında
Akciğer kanseri ameliyatı, küçük hücre dışı akciğer kanserinde (KHDAK) tümör içeren lobun (lobektomi), gerektiğinde iki lobun (bilobektomi) ya da tüm akciğerin (pnömonektomi) cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Erken evre akciğer kanserinde cerrahi, küratif tedavinin temelini oluşturur.
Akciğer kanseri, dünya genelinde en sık görülen ve kansere bağlı ölümlerin başında gelen kanser türüdür. Küçük hücre dışı akciğer kanseri (KHDAK) vakaların %85'ini oluşturur; adenokarsinom, skuamöz hücreli ve büyük hücreli karsinom başlıca alt tipleridir. Uzun süre sigara kullanımı en önemli risk faktörüdür; ancak hiç sigara içmeyenlerde özellikle adenokarsinom görülme sıklığı artmaktadır. Öksürük, hemoptizi, nefes darlığı, ses kısıklığı ve kilo kaybı başlıca klinik belirtilerdir; erken evrede çoğunlukla asemptomatik seyreder ve görüntüleme ile tesadüfen saptanır.
Tanı ve evrelemede kontrast toraks BT, PET-BT ve mediastinal evreleme (endobronşiyal ultrasonografi, mediyastinoskopi) kullanılır. Operabilite değerlendirmesinde solunum fonksiyon testleri (FEV1 ve DLCO) belirleyicidir; tahmini postoperatif FEV1'nin %30'un üzerinde olması genel kabul görmüş cerrahi güvenlik eşiğidir. Evre I ve II KHDAK'ta birincil tedavi lobektomidir. Evre IIIA'da seçilmiş hastalarda neoadjuvan kemoterapi ya da kemoradyoterapinin ardından cerrahi uygulanabilir.
Lobektomide tümör içeren lob, bronkus ve vasküler pedikülü birlikte çıkarılır; bölgesel mediastinal lenf nodları sistematik olarak disseke edilerek evreleme tamamlanır. Video yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) ve robotik yaklaşım; 3-4 küçük portal kesisi aracılığıyla gerçekleştirilen minimal invaziv teknikler olarak kan kaybını, postoperatif ağrıyı, hastanede kalış süresini ve komplikasyon oranını açık torakotomiye kıyasla belirgin biçimde azaltır. Tümörün merkezi yerleşimi ya da lobek ötesi yayılımda bilobektomi ya da pnömonektomi gerekebilir; pnömonektomide solunum kapasitesinin kalıcı olarak yaklaşık %35-40 azalması beklenir.
Genel anestezi ve çift lümenli entübasyon altında 2-4 saat süren ameliyat sonrasında göğüs tüpü takılarak hava kaçağı ve sıvı drenajı izlenir. Hastanede kalış VATS lobektomide 3-5, açık teknikte 5-7 gündür. Adjuvan kemoterapi evre II-III olgularda standart olarak uygulanır; EGFR, ALK gibi sürücü mutasyonları pozitif hastalarda hedefe yönelik tedaviler adjuvan protokollere eklenmektedir. Evre I KHDAK'ta ameliyat sonrası 5 yıllık sağ kalım %70-90 arasındadır.